Over Ayurveda en Ayurvedische geneeskunde

ayurveda-en-ayurvedische-geneeskunde

Ayurveda is een oeroude maar ook nog springlevende medische wetenschap uit India. Het omvat vele takken van de geneeskunde, variërend van chirurgie tot het gebruik van geneeskrachtige planten. De Ayurvedische kruidenwetenschap gaat uit van de gedachte om succes te boeken in de toepassing van kruiden die afgestemd is op de zieke mens. Wil je meer weten over Ayurveda en Ayurvedische geneeskunde? Lees dan gauw verder!

Wat is Ayurveda?

Ayurveda betekent: Ayur is leven, vitaliteit of lang leven en Veda van de stam ‘ved’, en betekent: weten, kennis, wetenschap. Letterlijk vertaald is het ‘De kennis van het leven‘. Ieder mens verlangt naar een lang en gezond leven zonder ziekte en beperkingen. Volgens de Ayurveda bepalen een gezonde vrije wil en een vervuld verlangen het niveau dat geluk en tevredenheid brengt.

Ayurveda hoort niet bij één bepaalde religie of geloof, zijn wortels liggen wel in het Hindoeïsme. Maar het is zeker zo bepalend bij het Boeddhisme. En tegenwoordig zijn er wereldwijd vele aanhangers van de Ayurveda.

Panchakarma, de jaarlijkse reinigingskuur

Helaas zijn er in de wereld vandaag de dag veel oorzaken die onze gezondheid ondermijnen. Stress, vervuiling, ongezonde leef- en eetgewoontes… Het zijn allerlei zaken die invloed hebben op onze gezondheid. Het is om deze reden dat in de Ayurveda jaarlijks een reinigingskuur, genaamd Panchakarma, wordt voor geschreven om de fysieke en mentale weerbaarheid te vergroten. Het doel van alle Ayurvedische behandelingen is het bereiken van een fysieke, mentale en spirituele balans. 

Dosha’s 

De constitutie van ieder mens is volgens de Ayurveda opgebouwd uit een samenstelling van 3 dosha’s: Vata, Pitta en Kapha. Deze 3 dosha’s zijn weer opgebouwd uit vijf elementen namelijk ether, lucht, vuur, water en aarde. In de samenstelling van deze dosha’s heeft iedereen een dominerende dosha.

  • Vata heeft enkele verschillende kenmerken. Zo is een Vatatype vaak mager, de huid is vrij droog. Een vatatype is onrustig en beweeglijk en heeft grillige karaktertrekken. Ze hebben vaak prachtige ideeën en vele idealen die vaak niet ten uitvoer worden gebracht. Ze zijn erg impulsief en niet altijd even betrouwbaar. De intelligentie is redelijk, maar het lange termijngeheugen laat nog wel eens te wensen over. Ook heeft een vatatype moeite met spreken en kan vaak wat warrig overkomen. Volgzaamheid is een kenmerk, doch ook daarin kunnen zich onverwachte veranderingen manifesteren. Een fysiologisch vatatype is te herkennen aan de motoriek, de spijsvertering, de bloedomloop en de ademhaling.
  • Pitta heeft minder uiterlijke kenmerken. Een pittatype is vaak gespierd en stevig, maar niet overdreven dik, een normaal postuur. De handen en de voeten zijn vaak warm. De huid vertoont soms pigmentvlekken. Een pittatype is nogal geestdriftig van aard. Deze geestdrift kan zich manifesteren in enthousiasme (positief) als agressie (negatief). Beide processen kunnen overigens in elkaar overlopen. De intelligentie van het pittatype is goed te noemen, het lange termijn geheugen is ook goed. Een pittatype kan zich verbaal goed manifesteren, en hebben vaak ook rake opmerkingen. In afwijking van het vatatype geeft de Pitta zich niet gauw over aan een autoriteit. De fysiologische eigenschappen zijn te herkennen aan de spijsvertering, het gezichtsvermogen, de energiehuishouding en het intellect.
  • Kapha valt op door de stevigheid van het lichaam en heeft een goed ontwikkeld beender- en spierstelsel. Een kaphatype is zwaarder dan gemiddeld. Een kaphatype komt over het algemeen rustig over, maar is ook altijd duidelijk aanwezig. Een kaphatype heeft een goede en heldere intelligentie, maar komt vaak wat langzaam uit zijn woorden. Een Kapha praat langzaam en beheerst en is stabiel en betrouwbaar. Vaak zie je een kaphatype in een leidersrol. Fysiologisch zijn de Kapha-eigenschappen te herkennen aan het functioneren van de gewrichten, de huid en de stabiliteit van lichaam en geest.

Geen enkel mens is allen vata, Pitta of Kapha. Je hebt van alle drie iets in je. Een of twee van de types overheersen, meestal een. En zelfs die overheersing is bij iedereen anders. Bij de een meer in zijn gedrag, bij de ander meer in het lichaam. Er zijn verschillende testen te vinden op het internet om er achter te komen welke dosha bij jou overheerst.

Disbalans in dosha’s

Maar de verschillende elementen/typen kunnen ook in disbalans raken. De symptomen zijn vaak wel duidelijk.

  • Een vatatype is psychisch onstabiel als hij in disbalans is, en is vatbaar voor reumatische ziekten en zenuwpijnen.
  • Een pittatype is erg agressief en jaloers. Lichamelijk is hij vatbaar voor maagpijnen.
  • Een kaphatype is uiterst traag, wordt onbetrouwbaar en vooral lomp. Lichamelijk raakt hij vatbaar voor constipatie en ziekten van de luchtwegen.

Eten en vasten 

In de Ayurveda zegt men “je wordt wat je eet”; wanneer we gezonde voeding tot ons nemen zal ons lichaam gezond worden. Het voedingspatroon en het vermogen van het lichaam om dit te verteren is een belangrijk gegeven. In de Ayurveda is de vraag dan ook “is mijn lichaam in staat te verteren wat ik het te eten geef?”. Veelvuldige winderigheid, een opgeblazen gevoel, zuurbranden, wakker worden met een dikke beslagen tong, pijn in de darmen zijn allemaal symptomen dat de spijsvertering niet optimaal functioneert. Ayurveda hecht dan ook waarde aan gematigd eten en op zijn tijd vasten. Het doel van het vasten is dat het spijsverteringssysteem erdoor wordt gerevitaliseerd. 

De Kracht van Ayurveda 

De Ayurveda is erop gericht om het natuurlijk herstellende vermogen van het lichaam aan te spreken. Wanneer het natuurlijk herstellend vermogen van het lichaam en het immuunsysteem niet meer optimaal functioneren, krijgt men klachten en wordt men ziek. 

Doordat de kennis in de Ayurveda zo groot is, zijn er een groot aantal praktische aanbevelingen. Deze zullen de kwaliteit van het leven verbeteren. Samen met een uitgebalanceerd voedingspatroon, een gezonde dagelijkse en vooral seizoensgebonden routine. Dit zijn de belangrijke pilaren binnen de Ayurveda.  

De vier Veda’s

In de Ayurveda kent men reinigingstherapieën, lichaams- en ademhalingsoefeningen, massages, ontspanningstechnieken, kruiden supplementen, muziek en aromatherapie. De Ayurveda streeft naar het optimaliseren van de balans tussen geest, ziel, lichaam en leefomgeving. 
De kennis en het weten staat geschreven in de vier Veda’s:

  • Rig-Veda: het weten in strofen
  • Yayur-Veda: het weten in offerformules
  • Sama-Veda: het weten in melodieën
  • Atharva-Veda: het weten in magische formules

Kennis van het leven geeft ons een handvat over hoe je moet omgaan met ziekte, aftakeling en dood. Ze noemen het ook wel ‘de sleutel tot de levenskunst’.

Ayurveda : een oude levenskunst

De Ayurveda is al heel oud, de vroegste compositie van de Vedische hymnen zijn van rond 6500 v.C. De Ayurveda is dus een heel oude levenswijze, een geneeskunde en een voedingspatroon, waarvan de wortels in de tijden van de Vedische cultuur en beschaving liggen. Ayurveda is dat wat handelt over goed en slecht, gelukkig en ongelukkig leven, dat wat dit vergroot en niet vergroot, maat en natuur. Dit hebben de Vedische geleerden lang geleden opgeschreven in hun boeken.

De universele en eeuwige natuur van Ayurveda

  • Ayurveda heeft geen begin en geen einde
  • Ayurveda hoort niet bij één bepaalde cultuur of één land
  • Ayurveda hoort niet bij één bepaalde religie of geloof
  • Ayurveda hoort niet bij één bepaalde periode in de geschiedenis

Overeenkomsten met natuurgeneeswijzen

De natuurgeneeswijzen en de Ayurveda hebben verschillende overeenkomsten, vooral de Chinese- en de Tibetaans geneeskunde. Dit komt deels door de onderlinge uitwisselingen die door de eeuwen heen hebben plaatsgevonden. Alle natuurgeneeswijzen hebben gemeen dat ze gebaseerd zijn op de wetten van de natuur. Die zijn universeel en overschrijden grenzen en culturen.

Gezondheid en ziekte

In het Sanskriet wordt gezondheid Swastha genoemd. In de Ayurvedische literatuur worden meer dan 500 kruidenplanten beschreven. De potentie van deze kruiden is al meer dan duizenden jaren bekend en beproefd.

De oud geleerde Charaka heeft in zijn boek vijftig groepen van tien kruiden beschreven. Waarbij hij de specifieke en positieve werking in relatie bracht met de spijsvertering, luchtwegen etc. De kruiden die bereid worden door een Ayurvedische arts kunnen worden aangeboden in poedervorm, maar ook in extracten, tabletten, zalven, oliën. Maar ook worden de kruiden als thee toegediend. Over het algemeen wordt er gebruik gemaakt van combinatiepreparaten. Verschillende kruiden worden in verschillende doseringen of concentraties bij elkaar gevoegd om hun onderlinge werking nog eens te versterken. Dit alles wordt gedaan om ziekte/kwaal effectief te behandelen en de vitale organen die daarbij een rol spelen te stimuleren. Vandaag de dag wordt er nog gewerkt met de duizenden jaren oude klassieke formules, maar er zijn ook recentere recepten ontwikkeld. De Ayurvedische wetenschap is nog steeds in beweging.

Ayurveda (bron: Wikipedia)

Ayurvedische therapieën

Laten we enkele therapieën eens op een rijtje zetten. Deze behandelingen/therapieën hebben als doel om blokkades op te heffen en afvalstoffen af te voeren.

Abhyanga

Dit is een oliebehandeling die samengaat met een intensieve massage. De kruidenoliën worden aangepast op jouw disbalans/blokkade. Hierbij wordt de biokracht vata gevoed en de huid versterkt. 

Shehana & Svedana

Snehana betekent de applicatie met olie, zowel inwendig als uitwendig. Inwendig wordt er ghee (geklaarde boter) en medicinale oliën gebruikt. Uitwendige Snehana wordt het lichaam bedekt met kruidenolie. Deze behandeling wordt gecombineerd met een stoombad. Svedana is een therapeutische zweettherapie. Aan Svedana gaat altijd Snehana vooraf, omdat anders verdroging van de huid, onnodig verlies van mineralen en een disbalans van de biokracht vata kan worden veroorzaakt. Volgens de Ayurveda zorgen deze beide therapieën ervoor dat de vastzittende biokrachten in de huid en bindweefsels loskomen. Maar ook de afvalstoffen naar het spijsverteringskanaal worden op gang gebracht. Waar ze uiteindelijk het lichaam zullen verlaten met de ontlasting. De Svedana (stoombad) kan ook afzonderlijk toegepast worden.

Pindasvedana

Hierbij wordfþen warme kruidenbundels gebruikt. Tijdens deze massage/behandeling worden met warme kruidenbundels de energiebanen gevolgd. Deze worden ingezet om voor een onbalans van vata en/of kapha. Maar ook voor opgehoopte afvalstoffen. De behandeling wordt met of zonder olie toegepast, dit is afhankelijk welke biokracht in onbalans is. Het bevordert de afvalstoffen af te voeren naar het spijsverteringskanaal, en werkt op de bloedcirculatie en het transpireren. Vaak zal deze als kuur van drie keer voorgeschreven. Dit is noodzakelijk om deze behandeling zo optimaal te laten zijn. Vaak wordt geadviseerd om rustig aan te doen en licht verteerbaar voedsel te eten.

Udvartana

Dit is een traditionele stevige verwarmende lichaamsmassage/scrub, hierbij worden olie en kruidenpoeders gebruikt en altijd richting het hart. Deze massage zorgt ervoor dat de huidstructuur verbetert en de spieren worden versterkt. Het is vooral geschikt om de biokracht kapha uit disbalans te halen. Het verwijdert afvalstoffen uit de talg- en zweetklieren. Maar ook heeft het een werking op het vetweefsel en in het bijzonder op de vetophopingen.

Medicinale kruiden

Biologisch Ayurvedisch eten levert een gezonde bijdrage aan het zuiveren van ons lichaam, geest en de ziel. Het zorgt voor balans, is het lichaam echter in onbalans dan zijn er vele kruiden die opwekkend zijn en hebben een stimulerende werking in het lichaam. Maar er zijn ook kruiden die kalmeren en rust geven. Het zijn smaakmakers, maar gelijk ook medicatie voor een disbalans. Zo zijn er kruiden voor een goede spijsvertering, voor de organen, de nieren, de huid, ontstekingsremmend etc. Zo staan er in de vedas allerlei recepten voor vele kwalen. Vandaag de dag zijn er vele kruidenpreparaten te koop, in een reformwinkel maar ook op internet zijn deze te vinden. Hieronder zal ik enkele van deze kruidenrecepten beschrijven.

  • Agnacid: speciaal voor de maag en het maagsap. De ingrediënten zijn: Avipattika Churna, Glychyrhiza Glabra, Asparagus Racemosus, Ocimum Sanctum. Deze kruiden zijn goed voor de maag en maagfunctie en hebben invloed op de zuurgraad van het maagsap. Het draagt bij aan een evenwichtige spijsvertering.
  • Amalaki Ghanis: speciaal om de ouderdomsverschijnselen te remmen. Het hoofdingrediënt is Amalaki (Emblica officinalis). De Amalaki besvrucht kan alleen in de wintermaanden worden geoogst en is de meest krachtige bron van natuurlijke vitamine C. Het werkt verjongend en aansterkend bij ouderdomsverschijnselen en beschermt het lichaam optimaal tegen vrije radicalen. Amalaki Gahn werkt verjongend is aansterkend, helpt ouderdomsverschijnselen te vertragen en beschermd ons tegen vrije radicalen.
  • Arjuna: speciaal voor het hart en de bloedvaten. Het hoofdingrediënt is Arjuna (Terminalia arjuna extract). Terminalia Arjuna is de Latijnse benaming voor deze bijzondere boom. De zilvergrijze bast van de Arjuna-boom bevat stoffen die in India al duizenden jaren bekend staan als goed voor hart en bloedvaten. Terminalia Arjuna is het beste natuurlijke supplement ter ondersteuning van het hart-en vaatstelsel en kan dagelijks gebruikt worden. Arjuna helpt bij het behouden van een gezond hart en vermindert de stress en nerveuze spanningen. Ook bevorderd Arjuna de bloedsomloop, is bloeddruk verlagend en heeft een gunstige werking op het cholesterolniveau.
  • Ashwagandha: geeft Vitaliteit, verjongend, kracht en rustgevend. Hoofdingrediënt: Ashwagandha (Withania Somnifera). Ashwaghanda wordt ook wel de Ayurvedische Ginseng genoemd. Ashwaganda is één van de krachtigste en verjongende kruiden uit de Ayurveda. Het werkt op de ademhaling, de mannelijke organen, het zenuwstelsel. Versterkt het hormonale systeem en stimuleert de aanmaak van de lichaamsweefsels. Het geeft energie en is een krachtige natuurlijke oppepper. Ashwaganda werkt lichamelijk en mentaal versterkend.

Ideaal volgends de Ayurveda

Een ideale situatie is natuurlijk als de dosha’s in het lichaam in balans is, dan is het lichaam gezond (ojas), je hebt een goede stofwisseling. Dit straal je ook uit, uiterlijk is de ojas te herkennen aan een gezonde, glanzende huid en stralende ogen. Je straalt dan één en al vitaliteit uit. De Ojas is het geheel van alle drie de dosha’s, Vita, Kapha en Pitta, de eigenschappen hiervan worden in de Vedas gedetailleerd beschreven.

Ben jij bekend met de Ayurveda?

Ayurvedisch online consult

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *