Nieuwe spirituelen zijn niét minder sociaal betrokken

nieuwe-spirituelen-zijn-niet-minder-sociaal-betrokkenZijn nieuwe spirituelen egocentrisch, en daardoor minder sociaal betrokken dan anderen, zoals vaak beweerd wordt? Joantine Berghuijs beantwoordt in haar proefschrift die vraag met een duidelijke ‘nee’.

Onderzoek naar nieuwe spirituelen

Berghuijs, die onderzoek deed naar nieuwe vormen van spiritualiteit, promoveert op 20 maart aan de Universiteit Utrecht. Uit haar onderzoek blijkt dat nieuwe spirituelen, die in Nederland 22-24% van de bevolking vertegenwoordigen, zich niet onderscheiden van het gemiddelde als het gaat om sociale waarden en normen, filantropie, giften aan goede doelen, vrijwilligerswerk en mantelzorg.

Blijkbaar is dat iets wat speelt, maar ik ben me er persoonlijk niet van bewust dat ‘nieuwe spirituelen’ minder sociaal betrokken zouden zijn. En egocentrisch al helemaal niet!

Verder dan eigen belang

Wel zijn ze volgens het onderzoek minder sociaal betrokken dan kerkelijke en andere traditioneel religieuze groepen, maar méér dan degenen die een ‘seculiere’ (niet-religieuze of niet-spirituele) levenshouding hebben. Nieuwe spirituelen zijn wel weer sterker dan anderen betrokken bij organisaties voor natuur en milieu en vredesinitiatieven. En dat is volgens Berghuijs een teken dat ze verder kijken dan hun eigen belang.

Ik weet zelf allang dat moderne spirituele mensen, die zelf geen religie aanhangen, verder kijken dan hun eigen belang. Zoals gezegd, ik wist niet eens dat dit een issue was! De zogenoemde ‘nieuwe spirituelen’ die ik ken zijn zelfs zeer sociaal en medelevend. Iedereen kan altijd op ze rekenen en je kunt altijd je verhaal bij hen kwijt. Nee, niet iedereen is vrijwilliger voor een goed doel en ook bij wijkinitiatieven zijn ze niet altijd te vinden, maar dat hoeft niet te betekenen dat ze minder sociaal of zelfs egocentrisch zijn!

Demografische factoren

Overigens blijkt de rol van spiritualiteit bij sociale betrokkenheid niet zo groot te zijn als de invloed van demografische factoren. Hoger opgeleiden en ouderen zijn vaak meer sociaal betrokken dan lager opgeleiden en jongeren.

Bij sociale betrokkenheid speelt ook het gevoel van verbondenheid met jezelf, met anderen en met de natuur een rol. Dat gevoel van verbondenheid wordt door sommigen als ‘spiritueel’ maar door anderen als ‘niet-spiritueel’ beschouwd.

Ikzelf beschouw dit zeker als spiritueel. Ik denk ook dat die verbondenheid met jezelf ervoor kan zorgen dat je wat egocentrischer kan overkomen bij je omgeving. Met de jaren ben ik steeds meer mensen tegen gekomen die in bepaalde situaties eerder voor zichzelf kiezen en daarmee aangeven zichzelf op dat moment belangrijker te vinden. Bijvoorbeeld door vroeg naar bed te gaan, zich even af te zonderen, oftewel: aangeven wat zij zelf nodig hebben. Dat is iets wat nog altijd niet even goed valt bij iedereen. Persoonlijk vind ik het juist een teken van kracht en ik weet ook dat wanneer je niet aan jezelf denkt, je een ander ook nooit echt goed kan helpen.

Wie zijn die nieuwe spirituelen eigenlijk?

Nieuwe spirituelen geloven wel iets, maar horen veelal niet bij een traditionele kerk. Het zijn religieuze individualisten die in plaats van leerstellingen liever innerlijke ervaring als leidraad nemen in hun leven. Zij zijn overtuigd dat er ‘meer tussen hemel en aarde’ is, maar benoemen dat vaak niet als ‘God’. Ze laten zich inspireren door elementen uit verschillende religieuze tradities. Velen geloven in reïncarnatie, en spirituele groei door vele levens heen. Ze voelen zich ook vaak aangetrokken tot alternatieve geneeswijzen.

Napraten en overdrijven

De beschuldigingen over de lage sociale betrokkenheid van nieuwe spirituelen zingen volgens onderzoeker Joantine Berghuijs al tientallen jaren rond, zonder dat er gedegen empirisch onderzoek naar is gedaan. Dit proefschrift van Berghuijs vult die lacune op. Uit haar onderzoek blijkt dat veel auteurs elkaar napraten, of beweringen van anderen overdrijven. Ook is er vaak sprake van het ventileren van meningen of visies in plaats van feiten.

Joantine Berghuijs promoveert op 20 maart om 16.15 uur in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht. Haar proefschrift is getiteld: New Spirituality and Social Engagement.

Waarom denk jij dat ‘nieuwe spirituelen’ egocentrisch kunnen worden gevonden?

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *